PIEGZA Śląsk logoPIEGZA

PIEGZA / ARCHIWUM FILMOWE

Śląsk w kadrze.

Shortsy, rolki i krótkie reportaże. Ulice, kamienice, podwórka i detale, obok których łatwo przejść obojętnie. Wybierz miasto lub temat i zajrzyj do archiwum.

Wszystkie materiały

11 z 49 filmów
Wyczyść filtry
ChorzówZabytki

Chorzów Batory - dworzec z 1913 roku czeka na remont

Dworzec kolejowy Chorzów Batory to jeden z charakterystycznych obiektów tej części miasta. Obecny budynek powstał w 1913 roku, kiedy stacja funkcjonowała pod nazwą Bismarckhütte. Gmach wzniesiono według projektu przygotowanego przez Królewską Dyrekcję Kolejową w Katowicach. Charakterystyczny jest układ stacji z peronami znajdującymi się na nasypie i prowadzącym do nich przejściem podziemnym. Przez ponad sto lat zmieniało się otoczenie, nazwy i znaczenie przemysłowego Chorzowa Batorego, ale dworzec nadal pozostaje ważnym elementem dzielnicy. Dzisiaj szczególnie wnętrze budynku pokazuje, że obiekt potrzebuje odświeżenia. Pojawiła się jednak konkretna perspektywa zmian - Chorzów Batory znalazł się na podstawowej liście programu PKP „Dworce Przyjazne Pasażerom” i został zakwalifikowany do komponentu remontowego. Na razie nie ogłoszono szczegółowego harmonogramu ani terminu rozpoczęcia prac dla tego obiektu. Pozostaje więc czekać i mieć nadzieję, że ponad 110-letni dworzec rzeczywiście doczeka się remontu.

ChorzówZabytki

Drewniany kościół św. Wawrzyńca na Wzgórzu Redena w Chorzowie

Kościół św. Wawrzyńca na Wzgórzu Redena to jeden z najbardziej charakterystycznych zabytków Chorzowa i wyjątkowy przykład drewnianej architektury sakralnej Górnego Śląska. Świątynia powstała pod koniec XVI wieku, ale pierwotnie nie stała w Chorzowie. Zbudowano ją w Knurowie, skąd w latach 30. XX wieku została rozebrana, przewieziona do Chorzowa i ponownie złożona na Wzgórzu Redena. Dziś drewniany kościół stanowi niezwykły ślad historii regionu i pokazuje, że zabytek może przetrwać stulecia, a nawet... zmienić miasto. W materiale pokazuję kościół św. Wawrzyńca oraz jego charakterystyczne otoczenie na Wzgórzu Redena.

ChorzówZabytki

Kościół Wniebowzięcia NMP w Chorzowie Batorym

Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Chorzowie Batorym jest jednym z charakterystycznych obiektów dawnych Wielkich Hajduk. Budowę neogotyckiej świątyni rozpoczęto w 1898 roku, a zakończono w 1901 roku. Jej wysoka wieża stanowi rozpoznawalny punkt panoramy dzielnicy. W materiale pokazuję bryłę kościoła i jego otoczenie z perspektywy drona.

ChorzówCiekawostki

Ulica 16 Lipca - historia zapisana w nazwie

Ulica 16 Lipca w Chorzowie Batorym swoją nazwą upamiętnia 16 lipca 1922 roku - dzień uroczystości związanych z przyłączeniem części Górnego Śląska do Polski po podziale regionu. Dziś to jedna z wielu ulic, ale jej nazwa od ponad stu lat przypomina o wydarzeniach, które na zawsze zmieniły historię Śląska.

ChorzówCiekawostki

Ulica Graniczna w Chorzowie Batorym - historia, cmentarz i dawne targowisko

Ulica Graniczna to jedno z tych miejsc w Chorzowie Batorym, które na pierwszy rzut oka mogą wydawać się zwyczajną ulicą. W rzeczywistości kryje jednak historię sięgającą czasów, gdy okolica wyglądała zupełnie inaczej niż dziś. Sama nazwa nie jest przypadkowa. Przez wiele lat Graniczna wyznaczała obrzeża rozwijającej się miejscowości. Za cmentarzem rozciągały się pola, nieużytki i tereny niezabudowane. To właśnie tutaj kończyła się zwarta zabudowa dawnego Batorego, a dalej zaczynały się otwarte przestrzenie. Jednym z najważniejszych punktów przy ulicy Granicznej jest cmentarz parafialny założony w 1904 roku. Spoczywa na nim wiele osób związanych z historią dzielnicy i całego miasta. Najbardziej znanym z nich jest Gerard Cieślik - legenda Ruchu Chorzów, jeden z najwybitniejszych piłkarzy w historii polskiego futbolu. Jego nazwisko do dziś budzi ogromny szacunek wśród kibiców Niebieskich. Przez lata Graniczna była również ważnym miejscem codziennego życia mieszkańców. Wielu pamięta funkcjonujące tutaj targowisko, gdzie można było kupić niemal wszystko - od warzyw i owoców po ubrania czy artykuły gospodarstwa domowego. Było ono jednym z charakterystycznych punktów Batorego i przez długi czas przyciągało mieszkańców całej okolicy. Dziś w miejscu dawnego targowiska znajduje się sklep Stokrotka. Charakterystycznym elementem ulicy jest także niewielkie rondo z centralną wysepką, potocznie kojarzone przez mieszkańców jako „rondo z kropką”. Choć z pozoru to drobny szczegół, dla wielu osób jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych punktów orientacyjnych tej części Chorzowa. Współczesna Graniczna łączy w sobie kilka różnych światów. Obok historycznego cmentarza znajdują się sklepy, budynki mieszkalne i nowe inwestycje. Wciąż jednak można tu odnaleźć ślady dawnego Batorego oraz wspomnienia mieszkańców, którzy pamiętają czasy targowiska, starych sklepów i przemysłowego charakteru dzielnicy. To właśnie takie miejsca pokazują, że historia miasta nie kryje się wyłącznie w zabytkach i muzeach. Często żyje ona w zwykłych ulicach, które codziennie mijamy, nie zastanawiając się nad tym, ile wydarzeń i ludzkich historii są świadkami od ponad stu lat.

ChorzówNowocześnie

Szyb Prezydent

Szyb Prezydent w Chorzowie to jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli przemysłowego dziedzictwa Górnego Śląska. Charakterystyczna żelbetowa wieża górująca nad miastem od lat przypomina o czasach, gdy górnictwo stanowiło fundament rozwoju całego regionu. Historia tego miejsca sięga XVIII wieku i związana jest z kopalnią „Król” (niem. Königsgrube), jedną z najważniejszych kopalń węgla kamiennego na Śląsku. Rejon obecnego Szybu Prezydent należał do tzw. Pola Wschodniego, a sam szyb początkowo funkcjonował pod nazwą „Jacek”. Obecna wieża wyciągowa została wybudowana w 1933 roku. W swoim czasie była symbolem nowoczesności i postępu technicznego II Rzeczypospolitej. Konstrukcja należała do najnowocześniejszych tego typu obiektów w Europie i stanowiła wizytówkę śląskiego przemysłu. W 1937 roku utworzono kopalnię „Prezydent Mościcki”, nazwaną na cześć prezydenta Ignacego Mościckiego. Wówczas szyb otrzymał nazwę, pod którą znany jest do dziś. Po II wojnie światowej obiekt funkcjonował jako część kopalni „Barbara-Chorzów” i służył przemysłowi jeszcze przez wiele lat, aż do zakończenia wydobycia i likwidacji zakładu. Dziś Szyb Prezydent przeżywa drugą młodość. Zrewitalizowany obiekt pełni funkcję punktu widokowego i jest jednym z najciekawszych miejsc na Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego. Ze szczytu można podziwiać panoramę Chorzowa oraz sąsiednich miast Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii. Szczególnie interesujące jest otoczenie dawnego szybu. Obok zabytkowej konstrukcji funkcjonują nowoczesne przestrzenie rekreacyjne - skatepark, trasy rowerowe, siłownia plenerowa, plac zabaw oraz tereny spacerowe. To doskonały przykład tego, jak współczesny Śląsk potrafi łączyć przemysłową historię z nowoczesnym stylem życia. Szyb Prezydent pozostaje nie tylko cennym zabytkiem techniki, ale również symbolem przemian, jakie przeszło serce przemysłowego Górnego Śląska. Materiał został zrealizowany z wykorzystaniem kamery GoPro oraz zdjęć lotniczych wykonanych dronem.

ChorzówCiekawostki

Biadacz. Gdzie bieda miała swoje nazwisko

Biadacz to jedna z najbardziej charakterystycznych i surowych części Chorzowa Batorego - miejsce, w którym wciąż czuć klimat dawnego przemysłowego Śląska. Sama nazwa dzielnicy od lat budzi ciekawość. Według jednej z popularnych teorii pochodzi od trudnych warunków życia robotników, którzy przez biedę i ciężką pracę po prostu „biadali”. Inne źródła wskazują na możliwe pochodzenie od nazwiska lub dawnego określenia terenu. Niezależnie od prawdziwej historii, charakter tego miejsca do dziś idealnie współgra z pierwszą interpretacją. Ceglane familoki i stare kamienice powstawały tutaj głównie pod koniec XIX i na początku XX wieku dla pracowników hut oraz zakładów przemysłowych rozwijającego się Śląska. To właśnie tutaj można zobaczyć autentyczne oblicze regionu - bez stylizacji i upiększania. Na murach widać graffiti związane z Ruchem Chorzów, który od pokoleń jest ważną częścią lokalnej tożsamości. Między budynkami nadal stoją stare podwórza, dawne chlewiki i opuszczone miejsca, takie jak bar Mini Maxi, sprawiające wrażenie zatrzymanych w czasie. Jednym z bardziej charakterystycznych elementów jest ciemna kamienica z orłem umieszczonym na szczycie elewacji. To nie symbol związany z III Rzeszą, lecz najprawdopodobniej przedwojenny detal architektoniczny z okresu niemieckiego - dekoracyjny cesarski orzeł, często spotykany na Śląsku jeszcze przed II wojną światową. Podobne motywy zdobiły dawniej kamienice, szkoły i budynki urzędowe. Biadacz to miejsce pełne kontrastów. Dla jednych będzie odpychające i przygnębiające, dla innych stanie się fascynującym fragmentem starego Śląska z własną historią, klimatem i niepowtarzalnym charakterem.

ChorzówCiekawostki

Czarne logo Żabki w Chorzowie – nietypowy detal

W Chorzowie zwróciłem uwagę na nietypowe, czarne oznakowanie sklepu Żabka w sąsiedztwie cmentarza. W krótkim filmie pokazuję ten detal i zastanawiam się nad jego wyglądem. Samo sąsiedztwo cmentarza nie przesądza jednak o przyczynie zastosowania takiej kolorystyki.

ChorzówPodwórka

Za ogrodzeniem – podwórko w Chorzowie

Podczas spaceru po Chorzowie zauważyłem odgrodzone podwórko. Zatrzymałem się, żeby przyjrzeć się mu zza ogrodzenia. Film pokazuje jeden z nieoczywistych zakątków miasta.

ChorzówKamienice

Rodziewiczówny w Chorzowie Starym – cegła i dawne detale

Ulica Rodziewiczówny w Chorzowie Starym zachowała fragmenty starej ceglanej zabudowy. W filmie pokazuję kamienice związane z przemysłową historią dzielnicy oraz drobny, charakterystyczny detal: lampkę z numerem domu.

ChorzówInne

Śląsko-polski translator – z przymrużeniem oka

Krótki, żartobliwy materiał z Chorzowa z biało-niebieskim akcentem i pomysłem na śląsko-polski translator. Coś dla tych, którzy nie wszystkie śląskie słowa rozumieją od razu.

Historie za kadrem

Filmy to tylko część projektu. W dłuższych reportażach opisuję miejsca, własne doświadczenia i kulisy pracy z kamerą.

Przeczytaj reportaże i wspomnienia →Jak powstają moje filmy? →
Udostępnij tę stronę