PIEGZA Śląsk logoPIEGZA

PIEGZA / ARCHIWUM FILMOWE

Śląsk w kadrze.

Shortsy, rolki i krótkie reportaże. Ulice, kamienice, podwórka i detale, obok których łatwo przejść obojętnie. Wybierz miasto lub temat i zajrzyj do archiwum.

Wszystkie materiały

32 z 49 filmów
Wyczyść filtry
ŚwiętochłowiceKamienice

Ironia losu po śląsku

Są w Świętochłowicach miejsca, które dla jednych są tylko adresem. Dla innych są kawałkiem rodzinnej historii. Dla mnie takim miejscem jest narożnik ulic Pocztowej i Katowickiej. Od lat 30. ubiegłego wieku mieszkała tutaj moja babcia Lidia. Tutaj żyła ze swoim pierwszym mężem, który zginął podczas II wojny światowej. Tutaj przyszło na świat troje jej dzieci, a później, już jako syn Edwarda i Lidii Piegzów, urodził się również mój tata. Ale jest jeszcze jeden szczegół tej historii. Moi dziadkowie zajmowali się wyrobem trumien. W miejscu, które pokazuję na filmie, znajdowała się kiedyś witryna, za którą wystawiano właśnie trumny. Później rodzinny zakład został przeniesiony na Pocztową 14, gdzie dziadkowie kontynuowali działalność i organizowali pogrzeby. Minęły dziesięciolecia. Zmieniło się miasto, zmienili się ludzie i zmieniło się przeznaczenie lokalu. A dzisiaj właśnie tutaj znajduje się siedziba stowarzyszenia założonego przez Daniela Begera. I w tym miejscu historia robi się dla mnie wyjątkowo przewrotna. Moje relacje z Danielem Begerem i jego środowiskiem są, delikatnie mówiąc, dalekie od serdecznych. Tym bardziej trudno nie dostrzec ironii, że polityczne zaplecze człowieka, z którym od dawna pozostaję w ostrym sporze, znalazło swoją siedzibę dokładnie w miejscu tak mocno związanym z historią rodziny Piegzów. A ponieważ w filmie mówię po śląsku, to w razie problemów ze zrozumieniem zawsze można poprosić o tłumaczenie Sławomir Pośpiech - Wiceprezydent Świętochłowic 😉 Historia ma czasem naprawdę specyficzne poczucie humoru. Kiedyś - dom moich dziadków, miejsce narodzin mojego ojca i witryna z trumnami. Dzisiaj - siedziba stowarzyszenia Daniel Beger . Resztę puenty zostawiam już Wam.

ŚwiętochłowiceCiekawostki

Kaplica pogrzebowa w Świętochłowicach i niezwykły Cadillac ukryty w środku

W Świętochłowicach znajduje się miejsce, obok którego wiele osób przechodziło dziesiątki razy, nie zdając sobie sprawy z tego, co kryje się za jego drzwiami. Dzięki uprzejmości firmy Kamień Wieczności miałem okazję zajrzeć do wnętrza miejscowej kaplicy pogrzebowej i zobaczyć ją z zupełnie innej perspektywy. Już samo wnętrze robi duże wrażenie. Przestrzeń została zaprojektowana z dbałością o detale i odpowiedni charakter miejsca, w którym odbywają się ostatnie pożegnania mieszkańców miasta. Największym zaskoczeniem okazał się jednak pojazd znajdujący się wewnątrz budynku. To oryginalny amerykański Cadillac przystosowany do pełnienia funkcji karawanu. Tego typu samochody od lat kojarzone są z prestiżowymi zakładami pogrzebowymi w Stanach Zjednoczonych i należą dziś do rzadkości nawet w swojej ojczyźnie. Klasyczna sylwetka, charakterystyczne linie nadwozia oraz elegancja amerykańskiej motoryzacji sprawiają, że pojazd przyciąga uwagę nie tylko miłośników samochodów, ale również osób zainteresowanych historią i kulturą funeralną. Sama kaplica związana jest także z historią rodziny Brauner, która przez lata była obecna w życiu Świętochłowic. To kolejny przykład miejsca, które na pierwszy rzut oka wydaje się zwyczajne, a po bliższym poznaniu odsłania ciekawe lokalne wątki i historie. Takie miejsca przypominają, że historia miasta to nie tylko zabytki, kopalnie czy huty. To również budynki i ludzie, którzy przez pokolenia współtworzyli lokalną społeczność. Czy wiedzieliście, że w Świętochłowicach można zobaczyć amerykańskiego Cadillaca pełniącego funkcję karawanu?

ŚwiętochłowiceNowocześnie

Skałka w Świętochłowicach - od hałd i przemysłu do centrum rekreacji

Dziś Skałka jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych miejsc w Świętochłowicach. To właśnie tutaj mieszkańcy przychodzą na spacery, korzystają ze ścieżek rowerowych, pływają kajakami i rowerkami wodnymi, odwiedzają baseny, skatepark, restauracje oraz uczestniczą w licznych wydarzeniach plenerowych. Trudno uwierzyć, że jeszcze kilkadziesiąt lat temu ten teren wyglądał zupełnie inaczej. Okolicę zajmowały przede wszystkim obszary poprzemysłowe oraz hałdy będące pozostałością po intensywnym rozwoju przemysłu na Górnym Śląsku. W latach 70. XX wieku rozpoczęto ambitny projekt przekształcenia zdegradowanego terenu w nowoczesny kompleks sportowo-rekreacyjny, który z czasem stał się wizytówką miasta. Jednym z najważniejszych obiektów powstałych na Skałce był Stadion im. Pawła Waloszka, otwarty w 1979 roku. Przez wiele lat był areną ważnych zawodów żużlowych oraz meczów legendarnego klubu Śląsk Świętochłowice. Największe imprezy sportowe przyciągały tysiące kibiców z całego regionu, a żużel stał się nieodłącznym elementem tożsamości tego miejsca. Współczesna Skałka to przestrzeń znacznie bardziej zielona, przyjazna rodzinom i nastawiona na aktywny wypoczynek. Mimo licznych zmian nadal można tu dostrzec ślady przemysłowej historii Śląska, która przez dziesięciolecia kształtowała krajobraz i charakter Świętochłowic. To właśnie połączenie przemysłowego dziedzictwa z nowoczesną rekreacją sprawia, że Skałka pozostaje jednym z najciekawszych miejsc na mapie miasta - miejscem, które łączy historię z teraźniejszością.

ŚwiętochłowiceKamienice

Lipiny. Świętochłowice.

Lipiny to jedna z tych śląskich dzielnic, które przez lata obrosły stereotypami. Wielu ludzi mówi o nich źle, choć tak naprawdę nigdy nie poznało ich historii ani charakteru. A przecież to właśnie tutaj wciąż można zobaczyć prawdziwy obraz dawnego przemysłowego Górnego Śląska. Do dziś stoją tu ceglane familoki i kamienice pamiętające czasy największego rozwoju hutnictwa oraz ciężkiego przemysłu. Między starymi budynkami nadal można odnaleźć miejsca, które powoli odzyskują swój dawny wygląd i znaczenie. Jednym z nich jest odnowiony budynek przy ulicy Bukowego 17. Dawniej mieściła się tutaj Szkoła Podstawowa nr 11, do której przez dekady chodziły całe pokolenia mieszkańców Lipin. Dziś obiekt został przebudowany na prywatne mieszkania, jednak mimo modernizacji zachował swój historyczny charakter i klimat dawnej śląskiej architektury. Lipiny to także wąskie podwórka, czerwone cegły, stare bramy, tramwaje i ślady dawnych sklepów oraz reklam, które wyglądają tak, jakby czas zatrzymał się tutaj kilkadziesiąt lat temu. W tej dzielnicy nadal czuć autentyczny Górny Śląsk - nie ten znany z reklam i turystycznych folderów, lecz prawdziwy, surowy i codzienny. To dopiero pierwsza część materiału. W kolejnej pokażę bardziej mroczne, surowe i mniej oczywiste oblicze Lipin.

ŚwiętochłowiceZabytki

Co się dzieje z kultowymi fińskimi domkami?

Świętochłowice - Piaśniki, ulica Chorzowska. Wśród bloków i ruchliwej drogi wciąż stoją niezwykłe drewniane budynki, które pamiętają przedwojenny Śląsk. Tak zwane „domki fińskie” powstały jeszcze przed wojną jako osiedle dla pracowników kopalni Matylda. Przez wiele lat tętniło tu normalne życie - były rodziny, dzieci, ogródki i charakterystyczny klimat małej osady ukrytej w przemysłowym mieście. Dziś miejsce wygląda zupełnie inaczej. Budynki są opuszczone, część zabezpieczono przed wejściem, a wokół czuć atmosferę zatrzymanego czasu. Co jakiś czas wraca temat rewitalizacji tego miejsca, jednak od lat niewiele się zmienia. Do naszych czasów przetrwało już tylko kilka takich obiektów. To jeden z tych fragmentów starego Śląska, które nadal mają swój wyjątkowy charakter i przypominają, jak wyglądało życie tutaj kilkadziesiąt lat temu.

ŚwiętochłowiceNowocześnie

Od przemysłu do spokoju – nowe życie starej dzielnicy

Świętochłowice Chropaczów, ulica Gołęszyców. Jeszcze w latach 2000 dominowały tutaj stare zabudowania poprzemysłowe oraz nieużytki związane z przemysłowym charakterem Chropaczowa. Dziś w ich miejscu stoi jedno z najbardziej nowoczesnych i spokojniejszych osiedli w Świętochłowicach. To zderzenie dwóch światów - starego, robotniczego Chropaczowa i nowego Śląska z szeregowcami, zielenią i spokojem obok terenów, które kiedyś żyły hutą i kopalniami. A przecież sama dzielnica Chropaczów jest najstarszą częścią Świętochłowic - pierwsze wzmianki o niej pochodzą już z 1295 roku.

ŚwiętochłowiceKamienice

Kopalni już nie ma, lecz klimat pozostał

Familoki przy ulicy Polaka w Świętochłowicach. 🧱 Dawniej była to ulica Bochenka - część robotniczego osiedla tworzonego dla ludzi związanych z hutami i przemysłem. Stara śląska cegła, wąskie podwórka, przydomowe ogródki i budynki, które pamiętają zupełnie inne czasy. Tutaj przez lata żyły całe pokolenia śląskich rodzin, a życie kręciło się wokół pracy, sąsiadów i podwórka. Dzisiaj ten klimat powoli znika, ale nadal można go jeszcze odnaleźć w takich miejscach. ⚒️

ŚwiętochłowiceKamienice

Kamienica u zbiegu Katowickiej i Żołnierskiej w Świętochłowicach

U zbiegu ulic Katowickiej i Żołnierskiej w Świętochłowicach stoi kamienica pamiętająca czasy sprzed I wojny światowej. W materiale przyglądam się fragmentowi dawnej zabudowy przemysłowego miasta, który przetrwał do naszych czasów.

ŚwiętochłowiceZabytki

Zabytkowa wieża ciśnień w Świętochłowicach

Ponadstuletnia wieża ciśnień w Świętochłowicach przypomina o dawnej infrastrukturze wodociągowej miasta. Niegdyś związana z zaopatrzeniem w wodę, dziś ma inne zastosowanie: na obiekcie umieszczono urządzenia telekomunikacyjne. Pokazuję, jak zmienia się funkcja zabytku techniki.

ŚwiętochłowiceZabytki

Od administracji Donnersmarcków do Muzeum Powstań Śląskich

Budynek dzisiejszego Muzeum Powstań Śląskich w Świętochłowicach pełnił w przeszłości różne funkcje. Mieściły się w nim m.in. administracja związana z Donnersmarckami, urząd oraz służby porządkowe. W jego historii zapisał się również poważny pożar na przełomie lat 1999 i 2000. Materiał przypomina przemiany tego miejsca.

ŚwiętochłowicePodwórka

Podwórka śląskich kamienic w Świętochłowicach

Jak dziś wyglądają podwórka dawnych śląskich kamienic? W materiale zaglądam do jednej z takich przestrzeni w Świętochłowicach. To mniej reprezentacyjna, ale równie ważna część miejskiego krajobrazu.

ŚwiętochłowiceKamienice

Stare kamienice Świętochłowic – tego się nie burzy

Stare kamienice są częścią historii Świętochłowic. W tym krótkim materiale zwracam uwagę na wartość dawnej zabudowy i na to, jak ważne jest dostrzeganie jej charakteru, zanim bezpowrotnie zniknie.

ŚwiętochłowiceKamienice

Kochanowskiego 6 w Świętochłowicach – napis z 1904 roku

Przy ulicy Kochanowskiego 6 w Świętochłowicach zachowały się ślady dawnego szyldu na elewacji kamienicy. Widoczna jest data 1904 oraz nazwisko Georg Perlik. W materiale pokazuję zatarte litery i próbuję odtworzyć wygląd dawnego lokalu. Przypuszczenie, że działał tu sklep kolonialny, pozostaje hipotezą, a nie potwierdzonym ustaleniem.

ŚwiętochłowiceCiekawostki

Pocztowa 14 – dawny warsztat moich dziadków

Przy ulicy Pocztowej 14 w Świętochłowicach znajdowały się dawniej dom, warsztat i sklep należące do moich dziadków. W filmie opowiadam o rodzinnym związku z tym adresem i zadaję pytanie o jego powiązanie z nieistniejącym już miejscowym kinem.

ŚwiętochłowiceCiekawostki

Dawny kompleks rozrywkowy w Świętochłowicach

W materiale opowiadam o dawnym kompleksie rozrywkowo-usługowym w Świętochłowicach, którego historia sięga przełomu XIX i XX wieku. Według przedstawionych informacji działały tu restauracja, sala widowiskowa, hotel i ogród, a później budynek zmienił przeznaczenie: na parterze mieściła się przychodnia, wyżej mieszkania. Film przypomina, jak różne funkcje mógł pełnić jeden obiekt.

ŚwiętochłowiceCiekawostki

Ulica Kubiny i targowisko w Świętochłowicach

Ulica Kubiny w Świętochłowicach jest związana z lokalnym handlem i targowiskiem. W krótkim materiale pokazuję tę część miasta oraz miejsce codziennych zakupów mieszkańców.

ŚwiętochłowiceKamienice

Zaniedbane kamienice w centrum Świętochłowic

W centrum Świętochłowic wciąż można zobaczyć kamienice wymagające pilnej uwagi. W materiale dokumentuję stan jednego z takich miejsc. To zapis obecnego wyglądu zabudowy, a zarazem pytanie o przyszłość miejskich budynków.

ŚwiętochłowiceCiekawostki

Lody u Pogody – wspomnienie ze Świętochłowic

Kto pamięta lody u Pogody w Świętochłowicach? W tym materiale wracam do lokalnego wspomnienia i zachęcam mieszkańców do dzielenia się własnymi historiami związanymi z tym miejscem.

ŚwiętochłowiceZabytki

Architektura dawnych instytucji w Świętochłowicach

Dawne budynki użyteczności publicznej potrafią przyciągać uwagę detalem i formą architektoniczną. W filmie pokazuję przykład takiej zabudowy w Świętochłowicach i porównuję jej charakter ze współczesnymi realizacjami.

ŚwiętochłowiceCiekawostki

25 mieszkań w miejscu dawnej szkoły nr 4 w Świętochłowicach

W 2015 roku w Świętochłowicach oddano do użytku 25 mieszkań w miejscu dawnej Szkoły Podstawowej nr 4. W materiale przypominam tę zmianę i pokazuję, jak teren związany niegdyś z edukacją zyskał funkcję mieszkaniową.

ŚwiętochłowiceCiekawostki

Mural przy Pocztowej i Wyzwolenia w Świętochłowicach

Przy skrzyżowaniu ulic Pocztowej i Wyzwolenia w Świętochłowicach znajduje się mural powstały w 2012 roku. W krótkim materiale pokazuję tę realizację i jej miejsce w miejskiej przestrzeni.

ŚwiętochłowicePodwórka

Świętochłowice od podwórka – druga strona kamienic

Fronty kamienic to tylko jedna strona miasta. W tym materiale zaglądam na świętochłowickie podwórka, których nie widać na pocztówkach. Pokazuję codzienny krajobraz za reprezentacyjnymi elewacjami.

ŚwiętochłowiceKamienice

Co kryje się pod nogami przy starych kamienicach?

Historia starych kamienic bywa zapisana nie tylko na elewacjach. Czasem ciekawy ślad można dostrzec tuż pod nogami. W filmie pokazuję taki detal odnaleziony w Świętochłowicach.

ŚwiętochłowiceInne

Okno na świat – detal śląskiej kamienicy

Zwykłe okno w starej kamienicy może stać się ciekawym kadrem. W tym krótkim filmie pokazuję detal architektury w Świętochłowicach i jego niecodzienny klimat.

ŚwiętochłowiceNowocześnie

Hala targowa i targowisko przy Kubiny

Hala targowa i targowisko przy ulicy Kubiny w Świętochłowicach to miejsca związane z codziennym handlem. W materiale pokazuję ich współczesny wygląd oraz otoczenie.

ŚwiętochłowiceInne

Stare wanny na poddaszu śląskiej kamienicy

Na poddaszu jednej z kamienic w Świętochłowicach natrafiłem na zaskakujący widok: zgromadzone stare wanny. W krótkim materiale pokazuję to nietypowe znalezisko, bez przesądzania, skąd się tam wzięło.

ŚwiętochłowicePodwórka

Porządki z grabiami i łopatą w Świętochłowicach

Od rana pracowałem z grabiami i łopatą, porządkując teren w Świętochłowicach. Krótki film dokumentuje tę pracę i jej efekt.

ŚwiętochłowiceInne

Gołębie w opuszczonym budynku w Świętochłowicach

W opuszczonym budynku w Świętochłowicach zauważyłem gołębie siedzące na balustradzie. Film pokazuje, jak ptaki wykorzystują przestrzenie pozostawione przez ludzi.

ŚwiętochłowicePodwórka

Czy kupiłbyś tu chleb? Nietypowy widok w Świętochłowicach

Podczas spaceru po Świętochłowicach trafiłem na miejsce, które skłoniło mnie do żartobliwego pytania: czy kupiłbym tu chleb? W materiale pokazuję ten widok i pozostawiam ocenę oglądającym.

ŚwiętochłowicePodwórka

Dawne komórki na śląskich podwórkach

Na śląskich podwórkach wciąż można spotkać stare komórki gospodarcze, kojarzone także z codziennością okresu PRL. W materiale pokazuję takie zabudowania w Świętochłowicach oraz ich charakterystyczny wygląd.

ŚwiętochłowiceCiekawostki

Skup butelek w Świętochłowicach – pamiętacie?

Skupy butelek były kiedyś dobrze znanym elementem codziennych zakupów i zwrotu opakowań. W krótkim materiale ze Świętochłowic wracam do tego wspomnienia i pytam mieszkańców, kto jeszcze pamięta takie miejsca.

ŚwiętochłowicePodwórka

Napisy kibicowskie na śląskich podwórkach

Na podwórkach Świętochłowic można spotkać napisy i graffiti związane z rywalizacją kibicowską. W materiale dokumentuję taki fragment miejskiej przestrzeni – bez popierania niszczenia elewacji.

Historie za kadrem

Filmy to tylko część projektu. W dłuższych reportażach opisuję miejsca, własne doświadczenia i kulisy pracy z kamerą.

Przeczytaj reportaże i wspomnienia →Jak powstają moje filmy? →
Udostępnij tę stronę